الفيض الكاشاني

387

ترجمة الحقائق ( فارسى )

فرمودند « 1 » : « أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلى وَ لكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي » « 2 » يعنى « 3 » آيا تصديق نمىكنى ؟ فرمودند : تصديق مىكنم امّا مىخواهم كه دلم « 4 » مطمئن باشد « 5 » . و بسيار كسى مطمئن مىباشد و آرام نمىدارد مثل ساير اصحاب ملّتها و مذهبها ؛ زيرا كه يهودى دلش به يهودى بودن مطمئن مىباشد و هم‌چنين نصرانى امّا هيچ كدام به هيچ وجه يقين ندارند بلكه تابع ظنّ و آنچه دلهاى ايشان خواهد شده‌اند و حال آنكه از جانب خداى عزّ وجلّ راهنمايى ايشان شده و هدايت سبب يقين است ليكن از هدايت اعراض كرده‌اند . و حضرت امام موسى كاظم عليه السلام در آيهء « وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ » « 6 » فرمودند : توكّل بر خدا « 7 » مراتب دارد ؛ از آن جمله آن است كه : توكّل كنى بر خدا در جميع امور و هرچه با تو كند از وى راضى باشى و دانى كه چيزى از خير و فضل نيست كه به تو نرسانيده باشد و بدانى « 8 » حكم در اين با خداست ، پس توكّل كنى بر وى به اينكه همه كارى را به آن واگذارى و اعتماد « 9 » در اين و در غير اين بر وى كنى « 10 » . و شايد كه ساير مراتب توكّل « 11 » آن باشد كه در بعضى امور توكّل بر خدا كند و در بعضى نكند و تعدّد مراتب توكّل به حسب كثرت و قلّت امورى باشد كه در آنها توكّل واقع مىشود . فصل [ در اينكه تحصيل اسباب با توكل منافات ندارد ] بدان كه بعضى از مردم گمان كرده‌اند كه معناى توكّل ترك كسب كردن است به بدن

--> ( 1 ) . فرمودند / a s فرمود . ( 2 ) . بقره : 260 . ( 3 ) . a s - يعنى . ( 4 ) . s - دلم . ( 5 ) . دلم مطمئن باشد / a مطمئن باشد دل من . ( 6 ) . طلاق : 3 . ( 7 ) . a + چند . s + و . ( 8 ) . a + كه . ( 9 ) . اعتماد / s a اعتمادى . ( 10 ) . الكافي 2 : 65 ح 5 . مشكاة الأنوار : 49 . ( 11 ) . a + به .